Sa tsraith agallaimh seo, tugaimid spléachadh ar shaol acadúil na dtaighdeoirí, ar a spriocanna, agus ar thionchar na hoidhreachta cultúrtha digití ar a gcuid oibre. Is é an Dr Saverio Vita, comhalta taighde in Ollscoil Bologna san Iodáil, an chéad bhuaiteoir deontais sa tsraith seo. Is é an toradh a bhí ar a thionscadal le tacaíocht ó Europeana ná ‘An Stair a Uasghrádú. Dialanna ón ardán War Front’.
Cén seasamh acadúil atá agat faoi láthair agus cén fócas taighde atá agat?
Is comhalta taighde mé i Roinn na Fileolaíochta Clasaicí agus Léann na hIodáile, Ollscoil Bologna. Díríonn mo chuid taighde go príomha ar scríbhinní dírbheathaisnéiseacha sa chogadh agus in amanna iarchogaidh. Chun tús a chur leis, theastaigh uaim imscrúdú a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfadh mothúcháin cosúil le ciontacht agus náire tionchar a imirt ar údair a dhéanann iniúchadh ar an idirghníomhaíocht agus ar na contrárthachtaí idir réaltacht agus ficsean. Chun an sprioc sin a bhaint amach, rinne mé anailís ar théacsanna amhail úrscéalta, gearrscéalta, dialanna, úrscéalta grafacha agus aistí a scríobh príosúnaigh chogaidh. Ansin, dhírigh mé go príomha ar staid an údair idir an 19ú agus an 20ú haois. Bhí an deis agam obair a dhéanamh ar bhailiúchán ollmhór digiteach príobháideach litreacha a seoladh chuig Olindo Guerrini, an t-údar is ionadaí ar chleachtadh na heitreanómaíochta san Iodáil, agus d’fhoilsigh mé monagraf ar an ábhar seo. Faoi láthair, is comhalta mé de Centro Studi Laboratorio Guerrini, agus is é /DH.ARC (Ionad Ardtaighde na nDaonnachtaí Digiteacha) a d’óstáil an tionscadal a fhaigheann tacaíocht ó dheontas Europeana.
Conas a chabhraigh Europeana leat do sprioc taighde a bhaint amach?
Trí Dheontas Taighde Europeana a fháil, tugadh deis iontach dom ardán a thógáil ar ar féidir le haon úsáideoir rochtain a fháil ar fhíordhialanna cogaidh, le tráchtanna agus réamhrá. Toisc go ndéileálann siad seo le cuimhne agus ós rud é go bhfuilimid ag maireachtáil in amanna ina bhfuil cuimhne stairiúil á cailleadh, tá fóntais acadúil agus shóisialta ag tógáil comhéadan den sórt sin. Thuig Fondúireacht Europeana agus a comhordaitheoir taighde an dearcadh sin i ndáiríre. Ina theannta sin, nuair a bhí fadhbanna teicniúla agus maorlathacha agam le linn fhorbairt an tionscadail, bhí siad ar fáil i gcónaí chun cabhrú liom. Mar sin, sa bhreis ar an deontas €8,000, bhraith mé go raibh tacaíocht leanúnach á fáil agam ó dhaoine a thuigeann i ndáiríre cad is brí le seirbhís a chur ar fáil don phobal agus tionscadal taighde a fhorbairt.
Conas a fuair tú amach faoi Chlár na nDeontas Taighde Europeana agus cén fáth ar chinn tú iarratas a dhéanamh air?
Bhronn Aireacht Oideachais, Ollscoileanna agus Taighde na hIodáile barr feabhais ar mo Roinn sna Daonnachtaí Digiteacha. Le linn mo ghníomhaíochta taighde ansin, bhuail mé le Francesca Magrefi, a bhí freagrach as glaonna Eorpacha ar thionscadail a fhiosrú. Nuair a d’fhiafraigh mé an raibh deiseanna ann le haghaidh maoiniú Eorpach do mo leasanna taighde, sheol sí glao Europeana chugam láithreach bonn. Chuidigh an deontas a bhuaigh mé go mór, agus thug sé deis dom mo leasanna taighde roimhe seo a nascadh le mo scileanna éagsúla i dtreo cuspóir amháin. Shíl mé i gcónaí go gcaithfidh duine iarracht a dhéanamh leas a bhaint as taithí roimhe seo, chun peirspictíochtaí nua a fháil amach. Ba é an spéis mhór a bhí agam i saincheisteanna eiticiúla faoin gcogadh agus an taithí a bhí agam ar bheith ag obair ar dhoiciméid dhigiteacha an cúlra foirfe chun an Stair a Uasghrádú. Dialanna ó Fhronta an Chogaidh. Fuair mé amach cé chomh domhain agus saibhir a bhí Bailiúcháin Europeana, agus thuig mé go bhféadfaí taighde a dhéanamh ar rud a d’fhéadfadh mo leasanna a chomhcheangal le húsáid shóisialta.
Conas a imríonn rochtain ar an oidhreacht chultúrtha dhigiteach tionchar ar do thaighde?
Tá deis iontach á cailleadh ag taighdeoirí nach mbaineann leas as acmhainní digiteacha sa lá atá inniu ann. Fiú agus mé ag obair ar chomhfhreagras príobháideach, bím i gcónaí ag seiceáil ar líne féachaint an bhféadfadh cartlann dhigiteach aon doiciméid a chaomhnú a d’fhéadfadh mo thaighde a shaibhriú, nó an bhearna idir an méid atá ar eolas agam agus an méid is gá dom a bheith ar eolas agam a líonadh. I mo thaithí féin, ba mhinic a tharla sé sin.
Nuair a bhí mé ag obair ar chomhfhreagras Olindo Guerrini, fuair mé dhá litir ó Emile Zola agus Raniero Paulucci di Calboli. Sna litreacha seo bhí tagairtí gairide do Affaire Dreyfus agus Affaire Zola, agus i gcodanna áirithe scríobhadh iad i gcód. Ar ámharaí an tsaoil, chaomhnaigh Gallica bailiúchán ollmhór nuachtán, rud a chabhraigh liom na himeachtaí a fhreaschur chun na torthaí a fhoilsiú .
Sílim gur chóir do gach duine a oibríonn i gcomhthéacs taighde eolas a bheith acu ar na bailiúcháin dhigiteacha atá ar fáil agus iad a úsáid. Is ardán iontach é Europeana Collections toisc nach amháin go gcaomhnaíonn sé UGC (ábhar a ghineann úsáideoirí), ach oibríonn sé freisin mar chomhbhailitheoir acmhainní a thagann ó leabharlanna agus institiúidí eile, a bhuí lena mheiteashonraí CC0. Dá bhrí sin, is ardán iontach é Europeana Collections, don phobal i gcoitinne agus d’úsáideoirí acadúla araon.
Chun tuilleadh eolais a fháil faoi thionscadal an Dr Vita, íoslódáil an tuarascáil iomlán ar dhul chun cinn agus tabhair cuairt ar shuíomh gréasáin Upgrading History.