Ο κοινός ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων για τη στρατηγική για την πολιτιστική κληρονομιά 2025-2030 καθορίζει το όραμα και τις προτεραιότητες για τον χώρο δεδομένων με ορίζοντα το 2030. Παρουσιάζει ένα κοινό όραμα που αναπτύχθηκε από κοινού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα κράτη μέλη —μέσω της ομάδας εμπειρογνωμόνων για έναν κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά (CEDCHE)— και την πρωτοβουλία Europeana. Διαβάστε παρακάτω για να εξερευνήσετε τι επιφυλάσσουν τα επόμενα χρόνια για τον χώρο δεδομένων.
Ένα κοινό όραμα
Η στρατηγική καθορίζει ένα κοινό όραμα για την ανάπτυξη ενός χώρου δεδομένων που θα συνεχίσει να ανοίγει και να εκδημοκρατίζει την πρόσβαση στην πολιτιστική κληρονομιά· βελτιώνει τη ροή δεδομένων για τη στήριξη της δημιουργίας αξίας, της καινοτομίας και της ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη· προσαρμόζεται στις ανάγκες των συμμετεχόντων και στις τεχνολογικές εξελίξεις και εμπλέκει μια ποικιλόμορφη κοινότητα, εξυπηρετώντας παράλληλα έναν δεοντολογικό, ανθρωποκεντρικό ψηφιακό μετασχηματισμό του τομέα.
Καθορίζει μια μελλοντική πορεία για τη συνέχιση της ανάπτυξης και της αναβάθμισης του χώρου δεδομένων πέραν των υφιστάμενων στρατηγικών υποδομών, αξιοποιώντας το έργο της πρωτοβουλίας Europeana για τις τελευταίες δύο δεκαετίες και διασφαλίζοντας τη συνεχή αξία προηγούμενων επενδύσεων, προσθέτοντας παράλληλα νέες ικανότητες και λειτουργίες και ευθυγραμμιζόμενη με τις βασικές αρχές του ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων και τις ανάγκες του τομέα.
Τρεις προτεραιότητες και τρία οριζόντια θέματα
Η στρατηγική προσδιορίζει τρεις προτεραιότητες:
Ανάπτυξη ισχυρής και διαλειτουργικής υποδομής χώρου δεδομένων, με παράλληλη αύξηση της ποικιλομορφίας και της ποιότητας της προσφοράς δεδομένων. Αυτό περιλαμβάνει την επέκταση τόσο της ποσότητας όσο και της πολυμορφίας των δεδομένων και των μηχανισμών κοινοχρησίας στον χώρο δεδομένων, επιτρέποντας στα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς να έχουν μεγαλύτερο έλεγχο του τρόπου με τον οποίο μοιράζονται τα δεδομένα τους. Περιλαμβάνει επίσης τη διασφάλιση της διαλειτουργικότητας με άλλους χώρους δεδομένων, καθώς και ευρωπαϊκές, εθνικές και περιφερειακές πρωτοβουλίες για τη διευκόλυνση της ανταλλαγής δεδομένων. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση του πολυγλωσσικού, υψηλής ποιότητας περιεχομένου, των τρισδιάστατων συνόλων δεδομένων και άλλων εμπλουτισμένων τύπων δεδομένων.
Διευκόλυνση της πρόσβασης σε δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς για την τόνωση της επαναχρησιμοποίησης σε υφιστάμενα και νέα ακροατήρια, αγορές και τομείς, καθώς και σε άλλους χώρους δεδομένων και πρωτοβουλίες πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο χώρος δεδομένων θα εξυπηρετεί διαφορετικά ακροατήρια, από επαγγελματίες και ερευνητές στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς έως επιστήμονες δεδομένων, προγραμματιστές ΤΝ και περίεργους χρήστες. Τα δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς θα είναι πολύτιμα για την κατάρτιση των ευρωπαϊκών συστημάτων ΤΝ, διασφαλίζοντας ότι ο πολιτιστικός πλούτος και η γλωσσική πολυμορφία της Ευρώπης εκπροσωπούνται στα μοντέλα ΤΝ.
Στήριξη του ψηφιακού μετασχηματισμού του τομέα μέσω της ανάπτυξης ικανοτήτων, της δικτύωσης και της καινοτομίας. Στόχος είναι να δοθεί η δυνατότητα σε επαγγελματίες και ιδρύματα να συμβάλλουν στον χώρο δεδομένων και να επωφελούνται από αυτόν, ενισχύοντας την ικανότητα της κοινότητας να προωθεί κλιμακούμενες και βιώσιμες αλλαγές. Αυτό περιλαμβάνει την επιτάχυνση της υπεύθυνης υιοθέτησης αναδυόμενων τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία XR, η τεχνολογία 3D και τα συνδεδεμένα ανοικτά δεδομένα. Η εστίαση στην ανάπτυξη ικανοτήτων και την ένταξη θα διασφαλίσει ότι όλα τα θεσμικά όργανα, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχουν πρόσβαση σε ψηφιακά εργαλεία και κατάρτιση.
Στους στόχους και των τριών προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται τρία οριζόντια θέματα —η ΤΝ, η τρισδιάστατη και η πολυγλωσσία— με βαθιές επιπτώσεις στην ανάπτυξη, την κλιμάκωση και την επιτυχία του χώρου δεδομένων.
Μεταβαλλόμενο πλαίσιο
Η στρατηγική αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική στο σημερινό πλαίσιο. Το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο και η επιδείνωση των κλιματικών συνθηκών απαιτούν τον μελλοντικό σχεδιασμό και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ασφάλειας για τη διασφάλιση των κοινών μας δεδομένων πολιτιστικής κληρονομιάς που προκύπτουν από τις προσπάθειες ψηφιοποίησης από ολόκληρη την Ευρώπη. Η πρόσβαση στα δεδομένα βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ήπειρο της ΤΝ, το οποίο αποσκοπεί στη μόχλευση της τεχνητής νοημοσύνης για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, με παράλληλη προάσπιση των αξιών της και αντιμετώπιση των κινδύνων που ενέχει η ΤΝ. Η ανάπτυξη του χώρου δεδομένων αποτελεί επίσης μία από τις εμβληματικές δράσεις της πολιτιστικής πυξίδας, του στρατηγικού πλαισίου της ΕΕ για τον πολιτισμό — σηματοδοτώντας νέες φιλοδοξίες για αυτόν.
Ταυτόχρονα, η στρατηγική εξακολουθεί να στηρίζει τους στόχους ψηφιοποίησης που ορίζονται στη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με έναν κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά του 2021 και βασίζεται στα επιτεύγματα της πρωτοβουλίας Europeana από την έναρξή της το 2008.
Στρατηγική εν δράσει
Το 2026 θα λάβουμε συγκεκριμένα μέτρα για την προώθηση των τριών θεματικών προτεραιοτήτων και των τριών οριζόντιων θεμάτων της στρατηγικής για τον χώρο δεδομένων 2025-2030. Διαβάστε πώς το Ίδρυμα Europeana θα προωθήσει το έργο αυτό το 2026 μέσω συγκεκριμένων δράσεων στο επιχειρηματικό σχέδιο 2026.