Áirítear ann sainmhínithe foirmiúla ar théarmaí arna mbailíochtú trí Chreataí Europeana; téarmaíocht a bhaineann le húsáid an spáis choitinn sonraí Eorpaigh don oidhreacht chultúrtha; téarmaí sainithe a bhaineann le himscaradh agus rannpháirtíocht tionscadal; agus tuairiscí ar phríomhtháirgí Europeana agus spáis sonraí.
Tá sainmhíniú dlíthiúil ag cuid de na téarmaí seo a úsáidtear i gcomhaontuithe atá mar Chreat Ceadúnúcháin Europeana. I gcás ina bhfuil feidhm aige sin, tugtar soiléiriú breise don sainmhíniú dlíthiúil de réir mar is gá.
Rochtain: an cumas chun Réad Digiteach nó Meiteashonraí atá ar fáil ar líne a fheiceáil.
Gníomhaíochtaí: na gníomhaíochtaí iarbhír nó pleanáilte arna ndéanamh ag an eagraíocht chun a spriocanna eagraíochtúla a bhaint amach.
Comhbhailitheoir: eagraíocht a oibríonn le hinstitiúidí cultúrtha agus le bailitheoirí chun sonraí barántúla, iontaofa agus láidre a bhailiú. Cuireann siad na sonraí sin ar fáil do phobal níos leithne trína seirbhísí féin, táirgí agus seirbhísí spáis sonraí agus bonneagair eile.
Seomraí sosa: Seisiúin aonair a scartar ó phríomhimeacht.
Fothú acmhainneachta: an próiseas chun na scileanna, na hinstincts, na cumais, na próisis agus na hacmhainní a fhorbairt agus a neartú nach mór d’eagraíochtaí agus do phobail maireachtáil, oiriúnú agus rathú i ndomhan atá ag athrú go tapa.
Lorg carbóin: iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa de bharr duine aonair, imeachta, eagraíochta, seirbhíse, áite nó táirge, arna shloinneadh mar choibhéis dé-ocsaíde carbóin (sainmhíniú arna tharraingt ó Vicipéid).
Athraigh an Chonair: uirlis tionchair chun gníomhaíochtaí agus aschuir eagraíochta a nascadh leis na torthaí a bhíonn ag an bpáirtí leasmhar.
Spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha: tionscnamh suaitheanta an Choimisiúin Eorpaigh chun dlús a chur le claochlú digiteach earnáil chultúrtha na hEorpa, agus chun cruthú agus athúsáid ábhair in earnálacha an chultúir agus na cruthaitheachta a chothú. Maoinítear imscaradh an spáis choitinn sonraí Eorpaigh le haghaidh na hoidhreachta cultúrtha faoin gClár don Eoraip Dhigiteach (DIGITAL) de chuid an Aontais Eorpaigh. Is é Tionscnamh Europeana a stiúrann an spás sonraí.
Spás coiteann sonraí Eorpach le haghaidh bhonneagar na hoidhreachta cultúrtha: bonneagar teicniúil atá mar bhonn leis an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha. Tá sé comhdhéanta de roinnt príomhtháirgí digiteacha: suíomh gréasáin Europeana, suíomh gréasáin spáis sonraí, APInna, agus córais chomhiomlánaithe. Is é bunús na dtáirgí seo go léir an bonneagar chun córais a óstáil, a mhonatóiriú agus a aisghabháil.
Spás coiteann sonraí Eorpach d’úsáideoir oidhreachta cultúrtha nó d’úsáideoir deiridh: duine nó eintiteas a bhaineann úsáid as na seirbhísí a chuirtear ar fáil leis an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha, lena n-áirítear trí shuíomh gréasáin Europeana, API Europeana, seirbhísí tríú páirtí nó líonraí sóisialta. Tugtar Tomhaltóirí Sonraí ar úsáideoirí nó úsáideoirí deiridh freisin.
Spás coiteann sonraí Eorpach d’idirghabhálaí oidhreachta cultúrtha: soláthraí a sholáthraíonn seirbhís spáis sonraí sa spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha. I measc na samplaí tá ardáin MINT, Share3D agus EUreka3D.
Spás coiteann sonraí Eorpach le haghaidh táirgí agus seirbhísí oidhreachta cultúrtha: táirgí agus seirbhísí a úsáidtear chun an spás coiteann sonraí Eorpach a chur in úsáid le haghaidh na hoidhreachta cultúrtha, atá bunaithe ar an mbonneagar spáis sonraí. Áirítear orthu sin suíomh gréasáin Europeana, suíomh gréasáin sonraí, APInna, agus córais chomhiomlánaithe; creataí agus caighdeáin Europeana lena gcumasaítear claochlú digiteach earnáil na hoidhreachta cultúrtha; acmhainní fothaithe acmhainneachta lena n-éascaítear soláthar agus athúsáid sonraí ardcháilíochta; agus seirbhísí a thacaíonn le rannpháirtíocht an lucht féachana leis an oidhreacht chultúrtha dhigiteach.
Comhdháil: imeacht a mhairfidh lá amháin nó níos mó agus ina mbeidh formáidí agus seisiúin éagsúla imeachtaí.
Inneachar: Réada fisiciúil nó Digiteach atá mar chuid d’oidhreacht chultúrtha agus/nó eolaíoch na hEorpa, a bhíonn i seilbh Soláthraí Sonraí nó soláthraí sonraí de chuid an Chomhpháirtí Sonraí de ghnáth.
Bailiúcháin: An téarma uileghabhálach don ábhar oidhreachta cultúrtha digiteach agus faisnéis ghaolmhar a chuirtear ar fáil trí europeana.eu, nó d’fhothacair den ábhar sin a bhaineann le hábhar ar leith.
Cuspóir na hOidhreachta Cultúrtha: An réad bunaidh arb é fócas na tuairisce Meiteashonraí é. D'fhéadfadh sé a bheith ina réad fisiceach (péintéireacht, leabhar, etc.) nó bunleagan digiteach.
Bailiú sonraí: an próiseas chun faisnéis a bhailiú agus a thomhas ar bhealach córasach (sainmhíniú ó Vicipéid).
Tomhaltóir sonraí: páirtí a ídíonn sonraí ón éiceachóras (ar a dtugtar Úsáideoir Sonraí nó Faighteoir uaireanta). Tógtar an téarma seo ó Ghluais an Ionaid Tacaíochta Spásanna Sonraí.
Comhaontú um Malartú Sonraí: an comhaontú lena rialaítear malartú sonraí idir Fondúireacht Europeana agus a Comhpháirtithe Sonraí.
Comhpháirtí Sonraí: eagraíocht a chuireann Meiteashonraí leis an spás sonraí ina ndéantar cur síos ar Inneachar atá á thairiscint aici ar líne. Tabhair faoi deara: Ba cheart é seo a úsáid in ionad Soláthraí Sonraí / Ábhar nó Soláthraí.
Deais staidrimh sonraí: uirlis a thacaíonn le gairmithe oidhreachta cultúrtha agus leis na Ballstáit ina gcuid oibre trí staitisticí mionsonraithe a thabhairt faoi na sonraí beo in Europeana.eu atá ábhartha dóibh. Ligeann sé d'úsáideoirí an fhaisnéis seo a scagadh agus a chur i gcomparáid chun freastal ar a gcuid riachtanas bunaithe ar chritéir mar cháilíocht, cineál, bunús, srl.
Spás sonraí: Creat idir-inoibritheach, bunaithe ar phrionsabail, caighdeáin, cleachtais agus seirbhísí cumasúcháin coiteanna rialachais, lena gcumasaítear idirbhearta sonraí iontaofa idir rannpháirtithe. D’fhéadfadh spásanna sonraí a bheith cuspóir-sonrach nó earnáilsonrach, nó trasearnálach. Is fothacar de spásanna sonraí laistigh de raon feidhme bheartais an Aontais iad spásanna coiteanna sonraí Eorpacha. Tógtar an téarma seo ó Ghluais an Ionaid Tacaíochta Spásanna Sonraí.
Údarás rialachais spáis sonraí: an rannpháirtí sa spás sonraí atá freagrach as an gcreat rialachais le haghaidh spás sonraí ar leith a chruthú, a fhorbairt, a oibriú, a chothabháil agus a fhorfheidhmiú, gan ról na n-údarás forfheidhmithe poiblí a ionadú.
Spás sonraí a thairiscint: Is éard atá sa tairiscint spáis sonraí na tairiscintí atá ar fáil i spás sonraí do rannpháirtithe. Cuireann an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha luach ar fáil do Rannpháirtithe sa Spás Sonraí trí Tháirgí agus Seirbhísí Sonraí.
Rannpháirtithe sa spás sonraí: Páirtí atá tiomanta do chreat rialachais spáis sonraí ar leith agus a bhfuil tacar ceart agus oibleagáidí aige a eascraíonn as an gcreat sin. Tógtar an téarma seo ó Ghluais an Ionaid Tacaíochta Spásanna Sonraí.
Rialachas sonraí: Sraith beartas, caighdeán agus rialacha arna mbunú ag sealbhóir sonraí, nach mór d’úsáideoirí na sonraí cloí leo nó glacadh leo.
Maoirseacht sonraí: próisis agus cleachtais a dhéantar chun cruthú, caomhnú, bailiú, rochtain ar shonraí agus úsáid sonraí a rialáil, a chomhchuibhiú agus a chaighdeánú ar bhonn uirlisí, prionsabail agus caighdeáin eagraíochtúla éagsúla.
Lorg carbóin digiteach: iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa arb iad seirbhísí nó gníomhaíochtaí digiteacha is cúis leo, arna sloinneadh mar choibhéis dé-ocsaíde carbóin.
An Clár don Eoraip Dhigiteach: clár cistiúcháin de chuid an Aontais atá dírithe ar theicneolaíocht dhigiteach a thabhairt do ghnólachtaí agus do shaoránaigh, faoina maoinítear an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha. Tacaíonn sé le tionscadail sna príomhréimsí acmhainneachta seo a leanas: sár-ríomhaireacht, intleacht shaorga, cibearshlándáil agus muinín, ardscileanna digiteacha, agus úsáid fhorleathan teicneolaíochtaí digiteacha a áirithiú ar fud an gheilleagair agus na sochaí.
Cuspóir Digiteach: léiriú digiteach ar réad atá mar chuid d’oidhreacht chultúrtha agus/nó eolaíoch na hEorpa. Is féidir leis an réad digiteach a bheith mar an réad bunaidh freisin nuair a rugadh é go digiteach.
An claochlú digiteach: an próiseas agus an toradh a bhaineann le teicneolaíocht dhigiteach a úsáid chun athrú ó bhonn a dhéanamh ar an gcaoi a n-oibríonn agus a soláthraíonn eagraíocht luach. Cabhraíonn sé le heagraíocht a bheith rathúil, a misean a chomhlíonadh agus freastal ar riachtanais a geallsealbhóirí.
Tionchar Eacnamaíoch: torthaí na ngníomhaíochtaí a chuireann tairbhí eacnamaíocha ar fáil don tsochaí, do gheallsealbhóirí nó don eagraíocht. Tógtar an téarma seo ó Chreat Tionchair Europeana.
Editathon (uaireanta scríofa edit-a-thon): imeacht ina ndéanann eagarthóirí pobal ar líne amhail Vicipéid agus OpenStreetMap (mar ‘mapathon’ freisin), ábhar ar leith nó cineál ábhair ar leith a chur in eagar agus a fheabhsú.
Saibhriú: sonraí faoi réad oidhreachta cultúrtha (i.e. meiteashonraí) nó faoin réad féin (i.e. ábhar) a mhéadaíonn, a chuireann i gcomhthéacs nó a cheartaíonn na sonraí údarásacha a chuireann institiúidí oidhreachta cultúrtha ar fáil. Is é is aidhm do shaibhriú meiteashonraí feabhas a chur air trí fhaisnéis nua faoin réad a chur leis, nó trí fhaisnéis faoin réad a bheachtú nó a cheartú, agus is é is aidhm do shaibhriú ábhair léirithe malartacha a tháirgeadh i gcineálacha éagsúla meán den réad.
Iarracht saibhrithe: tagraíonn sé do ghníomhaíocht nó do shreabhadh oibre atá á reáchtáil ag eagraíocht agus/nó ag tionscadal as a n-eascraíonn saibhrithe nua nó forbairt uirlisí chun saibhrithe a tháirgeadh nó a athbhreithniú. D’fhéadfadh sé a bheith ina léiriú ar phróisis láimhe, phlódfhoinsithe, úsáideoirchuidithe/leath-uathoibrithe nó lán-uathoibrithe a chuireann le táirgeadh agus/nó athbhreithniú saibhrithe.
Modheolaíocht bailíochtaithe saibhrithe: modheolaíocht a úsáidtear chun bailíocht saibhrithe a chinneadh nuair a dhéantar measúnú uirthi de réir critéir réamhchinntithe.
Fóram Comhbhailitheoirí Europeana: líonra de chomhbhailitheoirí náisiúnta, fearainn agus téamacha a thacaíonn le hinstitiúidí cultúrtha a sholáthraíonn sonraí agus ábhar a chuirtear ar fáil trí Europeana.
APInna Europeana (Comhéadan Feidhmchláir): raon seirbhísí a sholáthraíonn rochtain ríomhchláraithe ar na sonraí a chuireann Europeana ar fáil, rud a chumasaíonn a n-úsáid i dtionscadail, feidhmchláir agus suíomhanna gréasáin.
Europeana Café: imeacht líonraithe neamhfhoirmiúil, neamhthaifeadta ina bpléitear ábhar sonrach gan spriocanna ná torthaí sonracha. Tugtar an ceart céanna do rannpháirtithe a bheith rannpháirteach.
Creat Fothaithe Acmhainneachta Europeana: comhchuibhítear leis an gcreat sin na cineálacha gníomhaíochtaí fothaithe acmhainneachta a dhéantar ar fud Thionscnamh Europeana. Feabhsaíonn sé an modh a úsáidtear chun na gníomhaíochtaí sin a bheachtú agus a fhorbairt, agus déanann sé meastóireacht ar an gcaoi a n-úsáidtear fothú acmhainneachta chun tacú le príomhtháirgí agus príomhsheirbhísí arna bhforbairt ag Tionscnamh Europeana.
Samhail Sonraí Europeana (EDM): an tsamhail sonraí a d’fhorbair Tionscnamh Europeana lena sonraítear formáid na Meiteashonraí is féidir a chur isteach, a ionghabháil agus a fhoilsiú trí shuíomh gréasáin Europeana agus trí API Europeana.
Cuibhreannas Europeana DS: Déanann cuibhreannas Europeana DS, faoi stiúir Fhondúireacht Europeana, mar chuid de Thionscnamh Europeana, an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha a imscaradh faoi chonradh seirbhíse leis an gCoimisiún Eorpach (arna mhaoiniú ag Clár an Aontais Eorpaigh don Eoraip Dhigiteach, uimhir chonartha LC-01901432). Tá sé comhdhéanta de 19 gcomhpháirtí ó naoi dtír Eorpacha. Féach liosta iomlán na gcomhpháirtithe tionscadail.
Bonneagar Seirbhísí Digiteacha (DSI) Europeana: an bonneagar a sholáthair príomhsheirbhísí Thionscnamh Europeana sa tréimhse idir Eanáir 2015 agus Lúnasa 2022 (lena n-áirítear DSI, DSI-2, DSI-3, DSI-4).
Sraith straitéisí Imeachtaí Europeana: acmhainn ar líne arna forbairt ag Fondúireacht Europeana, a chomhroinneann dea-chleachtais agus treoirlínte chun imeachtaí a eagrú.
Creat Europeana: struchtúr a chur ar chur chuige Thionscnamh Europeana maidir le fadhb, deis nó réimse oibre a thuiscint agus aghaidh a thabhairt orthu. Is éard atá i gCreat Europeana an struchtúr lena dtugtar le chéile togra straitéiseach, príomhghnéithe, agus táirgí agus seirbhísí le haghaidh tacaíocht cur chun feidhme.
Fondúireacht Europeana: eagraíocht neamhspleách neamhbhrabúsach a stiúrann, mar chuid de Thionscnamh Europeana, spás coiteann sonraí Europeana don oidhreacht chultúrtha i gcomhar le cuibhreannas 18 gcomhpháirtí ó naoi dtír de chuid an Aontais agus a rannchuidíonn le tionscnaimh dhigiteacha eile lena mbaintear dea-úsáid as an oidhreacht chultúrtha ar fud an domhain.
Creat Tionchair Europeana (CEI): leagtar amach sa chreat sin an chaoi a gcuireann Tionscnamh Europeana, faoi stiúir Fhondúireacht Europeana, cur chuige measúnaithe tionchair i bhfeidhm maidir lenár gcuid oibre.
Tionscnamh Europeana: téarma a úsáidtear chun an obair chomhoibríoch a dhéanann Fondúireacht Europeana agus a comhpháirtithe cuibhreannais a léiriú, mar aon le Fóram Aggregators Europeana agus Comhlachas Líonra Europeana. Is é Tionscnamh Europeana atá ina mhaoir ar an spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha.
Creat Ceadúnúcháin Europeana (ELF): grúpa eilimintí lena ndéantar caighdeánú agus comhchuibhiú ar an bhfaisnéis a bhaineann le cearta maidir le Meiteashonraí agus Inneachar atá ar fáil trí Europeana.eu.
Comhlachas Líonra Europeana: pobal láidir daonlathach a bhfuil sé mar mhisean aige rochtain ar oidhreacht chultúrtha dhigiteach na hEorpa a leathnú agus a fheabhsú.
Pobail Chomhlachas Líonra Europeana: pobail sainleasa, ina n-oibríonn comhaltaí Chomhlachas Líonra Europeana le chéile chun eolas, saineolas agus dea-chleachtas a mhalartú.
Europeana Pro: Go dtí 2026, tá Europeana Pro ar cheann de phríomhtháirgí digiteacha an spáis choitinn sonraí Eorpaigh don oidhreacht chultúrtha.
Creat Foilsitheoireachta Europeana (EPF): Fágann an creat sin go bhfuil sé éasca do Sholáthraithe Sonraí a fheiceáil conas a théann cáilíocht na Meiteashonraí agus an Ábhair a sholáthraíonn siad i bhfeidhm ar an gcaoi ar féidir leis an spás sonraí, Tionscnamh Europeana agus a chomhpháirtithe dromchla a chur air, é a thaispeáint agus a chur chun cinn.
Eilimintí Séimeantacha Europeana (ESE): an chéad chaighdeán Meiteashonraí a d’fhorbair Tionscnamh Europeana, ar tháinig Samhail Sonraí Europeana ina ionad anois.
Suíomh gréasáin Europeana: tá suíomh gréasáin Europeana (www.europeana.eu)[](http://www.europeana.eu) ar cheann de phríomhtháirgí digiteacha spás coiteann sonraí Eorpach na hoidhreachta cultúrtha. Déantar sonraí oidhreachta cultúrtha a roinntear le Tionscnamh Europeana trína líonra comhbhailitheoirí a chur ar fáil go poiblí ar shuíomh gréasáin Europeana, rud a thugann deis d’oideoirí, do thaighdeoirí, do dhaoine a bhfuil grá acu don chultúr agus do dhaoine i ngach áit oidhreacht chultúrtha na hEorpa a fhiosrú.
Meastóireacht: an próiseas chun cáilíocht, tábhacht, éifeachtacht nó luach ruda a mheas nó a ríomh (sainmhíniú a bhaintear as an Cambridge Dictionary). Is gnách gur cuid de chur chuige measúnaithe tionchair í an mheastóireacht agus is féidir meastóireacht a dhéanamh ar leithligh ón measúnú tionchair.
Cineálacha imeachtaí: formáidí éagsúla le haghaidh imeachtaí. Is samplaí iad seimineáir ghréasáin, comhdhálacha agus ceardlanna.
An Sainghrúpa maidir le Spás Sonraí Eorpach coiteann don Oidhreacht Chultúrtha (CEDCHE): grúpa a sheol an Coimisiún Eorpach i mí na Samhna 2021, a tháinig i gcomharbas ar iar-Shainghrúpa DCHE agus is fóram é le haghaidh comhar idir an Coimisiún Eorpach, na Ballstáit agus UNESCO maidir le digitiú, caomhnú agus caomhnú na hoidhreachta cultúrtha. Déanann an grúpa athbhreithniú agus plé ar bheartais maidir leis an oidhreacht chultúrtha dhigiteach agus an spás coiteann sonraí Eorpach, rannchuidíonn sé le comhairle agus cuidíonn sé le faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an Mholta maidir le spás coiteann sonraí Eorpach don oidhreacht chultúrtha a glacadh an 10 Samhain 2021. Tá ionadaithe ceaptha ag gach ceann de 27 mBallstát an Aontais chun páirt a ghlacadh sa ghrúpa, agus UNESCO mar bhreathnóir.
Gnéithe: Téarma a úsáidtear ar shuíomh gréasáin Europeana chun leathanach brabhsála a cruthaíodh de láimh a chur in iúl ina gcuirtear scéalta agus dánlanna gaolmhara i láthair ar ábhar ar leith. Mar shampla Leabhair Dathúcháin, agus Stair Dhubh.
Tionscadail Seirbhísí Cineálacha: tionscadail a thacaigh le claochlú digiteach na n-institiúidí oidhreachta cultúrtha. Maoiníodh tionscadail Seirbhísí Cineálacha faoi Chlár Teileachumarsáide SCE - an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa (2014-2020) de chuid an Aontais Eorpaigh trí dheontais. Cuibhreannais a bhí comhdhéanta de thrí eagraíocht ar a laghad atá lonnaithe i dtrí Bhallstát éagsúla agus/nó i dtrí thír LEE éagsúla a chuir tograí tionscadail isteach.
Haiceatón: imeacht iomaíoch a d’fhéadfadh a bheith i bhfoirm maratóin nó sprint. Baineann sé le ríomhchláraitheoirí ríomhaireachta, innealtóirí bogearraí agus gairmithe/mic léinn gaolmhara a chomhoibríonn agus/nó a théann san iomaíocht ar thionscadail bogearraí.
Teagmhas hibrideach: imeacht ina gcomhcheanglaítear gnéithe ar an láthair agus gnéithe ar líne, atá curtha in oiriúint do gach lucht féachana chun an taithí is fearr is féidir a fháil.
Cainteanna Ignite: cuir i láthair ghearra (thart ar nóiméad) le féidearthachtaí teoranta idirghníomhaíochta leis an lucht féachana.
Ionghabháil: an próiseas chun na sonraí ón Soláthraí Sonraí a bhailiú, a chlaochlú, a shaibhriú, a normalú agus a fhoilsiú chuig an spás sonraí.
Torthaí na Foghlama atá beartaithe: sainítear leo sin an méid a bheidh faighte ag foghlaimeoir agus an méid a bheidh sé nó sí in ann a dhéanamh nuair a bheidh seisiún oiliúna nó cúrsa oiliúna ar leith curtha i gcrích go rathúil aige nó aici. Cuirtear Torthaí Foghlama Beartaithe in iúl ó dhearcadh na bhfoghlaimeoirí agus is féidir iad a thomhas, a bhaint amach agus a mheas.
Tionchar: athruithe a tharlaíonn do pháirtithe leasmhara nó sa tsochaí mar thoradh ar ghníomhaíochtaí (a bhfuil an eagraíocht freagrach astu).
Tráchtaireacht tionchair: an próiseas chun scéal an tionchair a cruthaíodh trí ghníomhaíochtaí a insint.
Measúnú tionchair: gníomhaíocht taighde chun a thuiscint an dtagann na hathruithe (torthaí gearrthéarmacha agus fadtéarmacha, tionchar) atá ceaptha do pháirtithe leasmhara as gníomhaíochtaí nó an gcuireann siad leo.
Dearadh Tionchair: doiciméadú na bpríomheilimintí a tógadh ó chéim an deartha (Céim a hAon) den Leabhar Súgartha Tionchair. Baineann sé sin le gníomhaíocht a bhfuil tionchar aici a dhearadh agus/nó a mheasúnú tionchair.
Leabhar Súgartha Tionchair : príomhacmhainn, modheolaíocht agus uirlis Chreat Tionchair Europeana (CEI). Tá ceithre chéim sa Leabhar Súgartha Tionchair: dearadh, tomhas, insint agus meastóireacht.
Sraith straitéisí don tionchar: acmhainní agus uirlisí a forbraíodh i gCreat Tionchair Europeana (CEI), lena n-áirítear an Leabhar Súgartha Tionchair agus a acmhainní comhlántacha.
Táscaire: méadracht lena léirítear an bhfuil clár nó gníomhaíocht ag rannchuidiú leis na torthaí a bhfuiltear ag súil leo agus a mhéid atá an clár nó an ghníomhaíocht sin ag rannchuidiú leis na torthaí sin.
Tionchar na Nuálaíochta: torthaí na ngníomhaíochtaí a léiríonn nó a chumasaíonn nuálaíocht.
Cearta Maoine Intleachtúla (CMI): Cóipcheart, cearta gaolmhara (nó comharsanacha) agus cearta bunachair sonraí.
Idir-inoibritheacht (i dTeicneolaíocht Faisnéise): cumas na gcóras ríomhaireachta agus/nó na bhfeidhmchlár bogearraí an fhaisnéis a mhalartaítear a mhalartú (idir-inoibritheacht theicniúil) agus a léirmhíniú go huathoibríoch (idir-inoibritheacht shéimeantach) go fóinteach agus go cruinn chun torthaí úsáideacha a bhaint amach mar atá sainithe ag úsáideoirí deiridh an dá chóras.
Mír: Téarma a úsáidtear ar shuíomh gréasáin Europeana chun píosa oidhreachta atá ar fáil trí europeana.eu a chur in iúl. Tugann cuardach roinnt ‘ítimí’ ar ais arb é atá iontu léirithe digiteacha ar phíosa réada fhisicigh nó ar iliomad réada fisiceacha, le haitheantas taifid theicniúil amháin. Féach freisin an Cuspóir Digiteach.
Sonraí Oscailte Nasctha: sonraí struchtúrtha atá ceadúnaithe go hoscailte agus a fhoilsítear ar an nGréasán trí úsáid a bhaint as formáidí agus aitheantóirí caighdeánacha (amhail URInna agus RDF), atá idirnasctha le tacair sonraí eile agus ar féidir iad a aimsiú, a rochtain agus a athúsáid go héasca.
Sonraí Nasctha: sonraí struchtúrtha a fhoilsítear ar an nGréasán trí úsáid a bhaint as formáidí agus aitheantóirí caighdeánacha (amhail URInna agus RDF), atá idirnasctha le tacair sonraí eile agus ar féidir iad a aimsiú, a rochtain agus a athúsáid go héasca. Tagraíonn Sonraí Oscailte Nasctha do Shonraí Nasctha atá ceadúnaithe go hoscailte.
Tomhais: an chaoi a ndéanaimid cainníocht, toisí nó méid thionchar ár ngníomhaíochtaí a chinneadh.
Mapáil Meiteashonraí: léiriú rialacha chun sonraí struchtúrtha a thiontú ó fhormáid nó samhail amháin go formáid nó samhail eile, amhail EDM.
Meiteashonraí: an fhaisnéis théacsúil agus na hipearnaisc a úsáidtear chun Inneachar a shainaithint, a aimsiú, a léirmhíniú agus/nó a bhainistiú. Tabhair faoi deara: Is téarma ginearálta é seo a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar aon ghné de Meiteashonraí.
Réimse Meiteashonraí: eilimint aonair de Thaifead Meiteashonraí ina ndéantar cur síos ar an Oibiacht Dhigiteach, e.g.: Is é 'edm:Provider' an Réimse Meiteashonraí a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar Chomhbhailitheoir an réada dhigitigh.
Taifead Meiteashonraí: an fhaisnéis a chuimsíonn iontráil ar shuíomh gréasáin Europeana, arb é a bhíonn inti de ghnáth teideal, tuairisc agus faisnéis eile faoi Réada Digiteach.
Anailís líonra: anailís ar struchtúir shóisialta i dtéarmaí nód (na daoine nó na réada sin atá faoi imscrúdú) agus na nasc (na naisc eatarthu). Is minic a léirítear na torthaí i sociogram.
Cuspóir: féach an Réada Digiteach
Ábhar oscailte: réada digiteacha a chuirtear ar fáil faoi théarmaí lena gceadaítear rochtain, úsáid tráchtála agus modhnú.
Tionchar Oibríochtúil: torthaí na ngníomhaíochtaí as ar eascair feabhsú nó mionchoigeartú ar phróisis inmheánacha don eagraíocht a sheachadann na gníomhaíochtaí.
Toradh: athrú iarbhír nó beartaithe a d’fhulaing an páirtí leasmhar trína rannpháirtíocht le gníomhaíochtaí (eagraíochta).
Aschuir: na táirgí agus na seirbhísí inláimhsithe, inchainníochtaithe agus intomhaiste a chuirtear ar fáil trí ghníomhaíochtaí.
Plé painéil: imeacht faoi stiúir modhnóra ina bpléann roinnt cainteoirí ábhar réamhshainithe.
Seisiúin chomhuaineacha: Imeachtaí a tharlaíonn ag an am céanna.
Teagmhas fisiceach: imeacht ina dtagann daoine le chéile go fisiciúil in aon áit amháin chun páirt a ghlacadh san imeacht.
Imeachtaí sa suí iomlánach: imeachtaí ina bhfuil na rannpháirtithe uile sa seomra céanna, agus an taithí chéanna acu, go fisiciúil nó go fíorúil.
Cur i láthair: gníomhaíocht ina ndéanann duine cur síos, taispeáint nó míniú ar rud éigin do ghrúpa daoine.
Réamhamharc: méid laghdaithe nó fad laghdaithe fuaime agus/nó léiriú amhairc ar Inneachar, i bhfoirm íomhá amháin nó níos mó, comhaid téacs, comhaid fuaime agus/nó comhaid íomhá atá ag gluaiseacht.
Ráiteas ar Fhadhbanna: tuairisc ghairid ar an bhfadhb a bhfuil gníomhaíochtaí na heagraíochta ag iarraidh aghaidh a thabhairt uirthi.
Fearann Poiblí: Ábhar, Meiteashonraí nó ábhar eile nach bhfuil faoi chosaint ag Cearta Maoine Intleachtúla agus/nó atá faoi réir tarscaoileadh Ceart Maoine Intleachtúla.
Roimh an gcruinniú: imeacht ina bhfuil ábhar sonrach, a bhfuil torthaí beartaithe curtha in iúl ina leith, á phlé ag grúpa teoranta daoine chun teacht ar chonclúid chomhroinnte.
Taifead: úsáidtear an téarma seo ó am go chéile mar mhodh gearr-láimhe chun tagairt a dhéanamh don phacáiste sonraí faoi réad oidhreachta cultúrtha amháin. Aithnítear nach téarma é a úsáidtear go ginearálta i ndoiciméadacht theicniúil, agus nach n-úsáidtear é ar shuíomh gréasáin Europeana.
Ráiteas Cearta: ráiteas ina ndéantar cur síos ar na coinníollacha maidir le Rochtain agus Athúsáid Réada Digiteacha agus a gcuid Seimineár. Maidir le héiceachóras Europeana, cuimsíonn an téarma Ráiteas um Chearta Ceadúnais Creative Commons, Uirlisí Creative Commons agus Ráitis um Chearta le RightsStatements.org. Cuirtear ráitis maidir le cearta in iúl tríd an Réimse Meiteashonraí ‘edm:rights’ mar a shainmhínítear sa tSamhail Sonraí Europeana.
Súgradh scáileáin: liosta struchtúrtha de na gníomhaíochtaí is gá chun ceardlann a chur ar fáil nó chun tasc a chur i gcrích a bhfuil cur síos air i Leabhar Súgartha Tionchair Europeana.
Tionchar Sóisialta: toradh na ngníomhaíochtaí as a n-eascraíonn tionchar agus athrú tairbheach ar gheallsealbhóirí agus ar an tsochaí i gcoitinne.
Páirtithe Leasmhara: duine, grúpa, pobal, nó eagraíocht a bhfuiltear ag súil go dtiocfaidh athrú orthu (is é sin, go dtairbheoidh siad ar bhealach éigin d’obair eagraíochta). Sa chéim deartha tionchair, déantar gníomhaíochtaí agus measúnuithe tionchair a dhearadh ar gheallsealbhóirí.
Scéalta: Téarma a úsáidtear ar shuíomh gréasáin Europeana chun blaganna agus taispeántais a cruthaíodh / a coimeádadh de láimh a chur in iúl.
Foghrúpa an tSainghrúpa um Oidhreacht Chultúrtha Dhigiteach agus Europeana (DCHE): bunaíodh an foghrúpa chun comhairle a chur ar fáil do DCHE agus don Choimisiún Eorpach maidir le cuspóirí ginearálta, rialachas, tosaíochtaí straitéiseacha, éabhlóid agus inbhuanaitheacht Thionscnamh Europeana. Bhí 12 chomhalta san fhoghrúpa: ochtar comhaltaí arna gceapadh tar éis glao oscailte ar iarratais agus ceathrar comhaltaí arna gceapadh ag ainmniúcháin na mBallstát.
Foghrúpa an tSainghrúpa maidir leis an Spás Coiteann Sonraí Eorpach don Oidhreacht Chultúrtha (CEDCHE): bunaíodh an foghrúpa i mí Feabhra 2023 agus é de shainchúram air comhairle straitéiseach a thabhairt do CEDCHE agus don Choimisiún Eorpach maidir le treo straitéiseach an spáis sonraí le haghaidh na hoidhreachta cultúrtha. Tá an foghrúpa comhdhéanta de chomhaltaí d’ionadaithe ó na Ballstáit.
Tascfhórsa: modh oibre comhoibríoch gearrthéarmach a úsáidtear ar fud Thionscnamh Europeana, chun cabhrú le saincheisteanna agus dúshláin shonracha a dhéanann difear do réimse na hoidhreachta digití a réiteach.
Téamaí: Téarma a úsáidtear ar shuíomh gréasáin Europeana chun fothacar coimeádta bailiúchán agus scéalta gaolmhara a chur in iúl, bunaithe ar ábhar leathan coiteann, mar shampla Ealaín, Léarscáileanna agus Tíreolaíocht, Ceol nó Oidhreacht Thionsclaíoch.
Seimineár : leagan laghdaithe agus/nó leagan ísealtaifigh den Réada Digiteach, a bhíonn teoranta de ghnáth ag toisí picteilín, a úsáidtear go coitianta mar bhonn an Réamhamhairc.
Leibhéal: Tomhas ar cháilíocht Réada Dhigitigh agus a Meiteashonraí, bunaithe ar chritéir a leagtar amach i gCreat Foilsitheoireachta Europeana. Tá trí shraith ann a bhaineann le cáilíocht meiteashonraí agus ceithre shraith a bhaineann le cáilíocht ábhair.
Ábhair: Téarma a úsáidtear ar shuíomh gréasáin Europeana chun fothacar bailiúchán a ghintear go huathoibríoch a chur in iúl bunaithe ar ábhar coiteann agus speisialaithe (bunaithe ar dhaoine, na céadta bliain, áiteanna, eagraíochtaí etc.), mar shampla Péintéireacht, An tSean-Róimh, BMX nó Woodworking. Tá na mílte ábhar ann.
Oiliúint: gníomhaíocht ina múintear scil, inniúlacht nó eolas nua do dhuine le torthaí foghlama d’aon ghnó atá bunaithe, curtha in iúl agus bailíochtaithe.
Cúrsa oiliúna: seisiúin oiliúna iolracha i réimse nó i ngairm ar leith.
Seisiún oiliúna: imeacht amháin ina dtagann daoine le chéile chun críocha oiliúna.
Traschriabatón: imeacht ina bhfuil an pobal ag gabháil do bhailiúcháin d'earraí digitithe a thras-scríobh, a anótáil agus a gheo-thagairt - go háirithe ábhair lámhscríofa - arna mbailiú ó leabharlanna, ó chartlanna agus ó mhúsaeim ó gach cearn den Eoraip.
Cuairteoir: duine nádúrtha nó dlítheanach a thugann cuairt ar an suíomh gréasáin, lena n-áirítear Úsáideoirí nuair nach bhfuil an tseirbhís á húsáid acu.
Seimineár gréasáin: imeacht ina mbeidh cainteoir amháin nó grúpa beag cainteoirí i láthair le hidirghníomhú lucht féachana teoranta.
Ceardlann: imeacht rannpháirtíochta le torthaí soiléire agus is féidir é a úsáid mar sheisiún oiliúna foirmiúil. Tá éascaitheoir i gceannas ar cheardlann agus tacaítear léi le hábhar teagaisc agus/nó trealamh teagaisc.
An Mheitheal: modh oibre comhoibríoch a úsáidtear ar fud Thionscnamh Europeana chun aghaidh a thabhairt ar ghníomhaíochtaí leanúnacha agus ar shaincheisteanna a bhfuil ábharthacht leanúnach ag baint leo laistigh de Chomhlachas Líonra Europeana agus d’Fhóram Comhbhailitheoirí Europeana.